Matapos ang ilang buwang maiinit na diskusyon tungkol sa posibilidad ng paglabas ng warrant mula sa International Criminal Court (ICC), muling umalingawngaw ang pangalan ni Senador Ronald “Bato” De la Rosa—ngunit hindi dahil sa isang tapang na ipinagmamalaki niya noon sa media. Sa halip, ang tanong ngayon ng publiko: nasaan na siya? Bakit bigla siyang hindi pumapasok sa Senado?

Nagsimula ang lahat nang magpahayag si Ombudsman Crispin “Boying” Remulla na hawak na raw niya ang isang soft copy ng umano’y warrant of arrest ng ICC laban kay Senador Bato. Hindi pa raw ito opisyal, dahil hindi pa ipinapadala o inilalabas mismo ng ICC ang original document. Pero sapat na ang impormasyon para muling umigting ang diskusyon tungkol sa pananagutan ng mga opisyal na iniimbestigahan dahil sa mga operasyon sa kampanya kontra droga noong nakaraang administrasyon.

Mula nang ilabas ni Remulla ang update na iyon, hindi na muling nasilayan sa Senado si Senador Bato. Walang appearance. Walang paliwanag. Kahit isang araw, hindi siya sumilip sa plenaryo. Maging ang kanyang staff ay hindi raw alam kung nasaan na ang senador, ayon sa ilang ulat mula sa Senado.

Ang nakapagtataka rito: ilang beses nang nagpamalas ng tapang si Bato sa harap ng camera. Maraming beses niyang sinabi sa mga nakaraang panayam na hindi siya natatakot sa anumang warrant mula sa ICC. May isang interview pa nga kung saan halos pasigaw niyang sinabi: “Bring it on!” Para bang handang-handa siya harapin ang anumang kahinatnan.

Sa isang viral clip kasama si Julius Babao, tinanong siya kung natatakot ba siya sa posibleng pagpasok ng ICC sa bansa. Diretso ang sagot: hindi raw siya nangangamba. Hindi raw siya natatakot kahit pa personal pang humawak ng posas sa kanya ang dati niyang kritiko. Buo ang loob. Matatag. Matapang.

Pero ngayon, iba na ang eksena.

Mismong Senate President Tito Sotto ang nagsalita tungkol sa hindi pagpapakita ni Bato sa Senado. Ayon sa kanya, simula pa noong November 11 ay hindi na pumapasok si De la Rosa—walang paalam, walang mensahe, walang koordinasyon. At dahil dito, napilitan ang ibang senador, lalo na ang chairman ng komiteng dapat sana’y tinutulungan ni Bato, na akuin ang mga trabahong naiwan.

Ayon kay Sotto, “Absent ‘yun.” Malinaw. Walang paligoy-ligoy. Hindi raw katanggap-tanggap na hindi idepensa ni De la Rosa ang mga ahensiyang nakaatas sa kanya, lalo pa’t siya ang humiling ng chairmanship at vice chairmanship na iyon. Dagdag pa ng Senate President, kung hindi kaya ng isang senador ang responsibilidad, hindi dapat nanghiling ng posisyong mabigat.

Sa harap ng mga pahayag na ito, umaalingawngaw ang panibagong tanong: bakit biglang nawala si Bato? May sakit ba? Naka-leave ba? O talagang umiiwas dahil sa takot sa posibleng paglabas ng opisyal na ICC warrant?

Sa social media, hindi na rin mapigilan ng netizens ang kanilang mga komento. Marami ang nagsasabing malaking kabaligtaran ito sa dating imahe ni Bato na palaging nagpapakita ng tapang at walang inuurungan. May ilan pang bumabalik sa mga eksena noong panahon ng drug war—mga presscon, mga pahayag, mga sigaw ng kumpiyansa sa sarili.

Ngayon, sabi nila, tila ang lakas ng dating tinig ay napalitan ng katahimikan.

May ilan ding nagbabalik-tanaw sa mga pahayag ni Antonio Trillanes, isa sa pinakamatinding kritiko ng drug war at ni dating Pangulong Duterte. Sa tuwing nag-a-update si Trillanes sa kaso sa ICC, tila lumalalim naman ang pag-aalala ng mga kasangkot. Noon, matapang ang pagsagot ni Bato—may mga “make my day” pang kasama. Pero ngayong may soft copy na raw ang Ombudsman, biglang nag-iba ang takbo ng kuwento.

Sa gitna ng lahat ng ito, nananatiling malinaw ang isang bagay: sinasahod pa rin ng taumbayan si Senador Bato De la Rosa habang hindi siya pumapasok. Hindi niya dine-defend ang mga budget na nakaatas sa kanya, hindi niya ginagampanan ang mga posisyong siya mismo ang humiling, at hindi niya kinokomunika ang kanyang sitwasyon.

Iba’t iba ang interpretasyon ng publiko. May naniniwalang takot ang senador. May nagsasabing maaaring payo ng mga abogado ang mag-lie low muna. May nagsasabing nagtatago. May iba namang nanggagalaiti, sinasabing hindi ito dapat ginagawa ng isang halal na opisyal na tumatanggap ng buwis ng mamamayan bilang sahod.

Sa mas malalim na antas, may isa pang mas mabigat na ipinupukol ng mga kritiko: paano maipagmamalaki ng isang dating PNP chief na naging mukha ng kampanya kontra droga ang tapang, kung sa oras na siya ang haharap sa kaso, biglang tila hindi niya kayang tumindig?

Sabi nga ng ilan, kung ang mas matatanda at mas mabigat ang kinasasangkutang kaso ay nakaharap sa korte at kulungan, bakit ang mas bata at mas malakas pa ay biglang naglalaho kapag siya na ang nasa gitna ng kontrobersiya?

Walang malinaw na sagot sa ngayon. Walang pahayag mula kay Bato. Walang paliwanag mula sa kanyang opisina. Walang pinanggagalingang impormasyon kung nasaan siya o kung bakit hindi pumapasok.

Pero sa bawat araw na lumilipas, lalong humihigpit ang mga tanong na hindi niya nasasagot. At habang patuloy ang paghihintay ng publiko, mas sumisidhi ang pagdududa. Ang dating karakter na matapang at palaban, ngayon ay nag-iiwan ng malaking puwang sa Senado—isang puwang na hindi matatakpan ng mga sigaw noon sa media.

Sa huli, ang tanong ay simple pero matalim: kung totoong hindi siya natatakot, bakit siya ang unang nawala pagkatapos lumabas ang balita tungkol sa ICC warrant?

Hanggang hindi siya nagpapakita at nagbibigay-linaw, mananatili ang agam-agam at pagdududa. At sa mata ng taumbayan, ang pananahimik ay minsang mas malakas pa kaysa sa anumang sigaw ng tapang.